Κάποτε μια πολύ γλυκιά γυναίκα, νηπιαγωγός στο τμήμα που έκανα πρακτική, μου είχε πει : «Ξέρεις γιατί είναι ευλογία να δουλεύεις με παιδιά?…Γιατί ο,τι και να σε βασανίζει, όσο χάλια και να είσαι, θα μπεις στη διαδικασία να το παλέψεις για να δείξεις χαρούμενη για χάρη τους. Ύστερα εκείνα, με τα αστεία τους, τις φατσούλες τους και την αγάπη που θα σου δείχνουν, θα σε κάνουν να ξεχαστείς. Κι αν ακόμα πονάς, παρ`τα μια αγκαλιά και θα δεις τι δύναμη θα νιώσεις!»

Πείτε μου, υπάρχει αυτό σε καμιά άλλη  δουλειά??

Νά κάποιες από τις πιο ξεχωριστές κουβεντούλες τους :

(λίγο πριν τα Χριστούγεννα, είμαστε στην αυλή για διάλειμμα και δυο κοριτσάκια τρέχουν ενθουσιασμένα κοντά μου)

- «Κυρία θα σου πούμε κάτι και σίγουρα θα χαρείς πολύ και θα πεις ΤΙ ΩΡΑΙΑ!!!»

(μαλώνουν για λίγο για το ποια θα το πει και μετά….)

- «Μόλις τώρα πέρασε ο Άη Βασίλης έξω από το σχολείο!!!»

- «Αλήθεια? Τον είδατε δηλαδή?»

- «Όοοοοχι! Ακούσαμε τα κουδουνάκια από τους τάρανδους που είναι στο έλκηθρο!»

«Κυρία είσαστε τόσο μα τόσο καλή!!  Μπορείτε να με γεννήσετε? Να είσαστε η μαμά μου?»

- «Κυρία θα ξαναέρθετε άλλη μια φορά το μεσημέρι στο σχολείο? Και να έρθει η κυρία Ε… το πρωί?»

- «Μα εχτές που ήρθα μεσημέρι στο νηπιαγωγείο, δεν κοιμήθηκε κανείς, ενώ με την κυρία Ε…. από ο,τι μαθαίνω κοιμάστε πάντα. Φαίνεται πως το μεσημέρι ακούτε πιο πολύ την κυρία Ε…..»

- «Όχι κυρία!! δεν κοιμηθήκαμε γιατί θέλαμε να σε κοιτάμε. Γιατί είσαι όμορφη κυρία!!!»

- «Σ`αγαπάω σαν μαμά μου!»

- «Δεν θα είσαι η κυρία Άντρια. Θα είσαι η κυρία Καλή.»

- «Κυρία, όταν είμαι στο σπίτι μου ξέρεις τί σκέφτομαι? Σχολείο και κυρία Άντρια!»

(ένα από τα πιο ώριμα παιδιά με ιδιαίτερα αναπτυγμένη κρίση)

- «Κυρία, εγώ είμαι Αραβή αλλά θέλω να κάνω τον σταυρό μου. Θα τον κάνω κρυφά και μην το πεις στη μαμά. Το υπόσχεσαι?»

- «Δεν είσαι ευτυχισμένη Α…. που είσαι Μωαμεθανή»?

- «Όχι κυρία! Η μαμά δεν θέλει να έχουμε δέντρο και ούτε ήρθε ο Άη Βασίλης. Και δεν μ`αφήνει να δοκιμάσω το παριζάκι Gummy Bear γιατί δεν τρώμε καθόλου κρέας.»

(ενώ τους τραγουδούσα) – «Κυρία έχεις την πιο γλυκειά φωνή!»

Έχουμε καθίσει στις θέσεις μας για να κάνουμε την εργασία μας. Ανακοινώνω στα παιδιά οτι σήμερα θα λύσουμε το πρώτο μας σταυρόλεξο. Σηκώνω τα μάτια από το χαρτί που κρατώ και τα βλέπω να κάνουν το ένα μετά το άλλο, το σταυρό τους! Άλλο να σας το λέω κι άλλο να το βλέπετε Σου λέει σταυρόλεξο είναι, ας δείξουμε λίγη ευλάβεια..

(στην αυλή, εν ώρα διαλείμματος, έρχεται κοριτσάκι κλαίγοντας)

- «Τί έχεις? Έγινε κάτι με τα κορίτσια?»

- «Ναιαιαιαι Δεν αφήνουν να παίξω μαζί τους..Αυτές παίζουν Νετομόντελ και δεν με αφήνουν να μπω επειδή είμαι άσχημη!»

(προσπαθώντας να συγκρατήσω τα γέλια την παίρνω από το χέρι και πάω να τους μιλήσω)…

- «Κοριτσάκια μου παρ`τε και την Ε… στο παιχνίδι σας είναι πολύ όμορφη, κρίμα είναι να στεναχωριέται»

- «Εντάξει κυρία αλλά τότε εσύ να κάνεις αυτή που λέει ποια να φύγει». (Την Καγιά)

(Τρέχουν και μου φέρνουν φυλλαράκια από το δέντρο)

- «Αυτές θα είναι οι φωτογραφίες μας. Θα κάνουμε πασαρέλα και όποια σ`αρέσει θα της δίνεις μια φωτογραφία!»

- «(!)»

Και για το τέλος, ατάκα φρέσκια, χθεσινή…

(αμέσως μετά την πρωινή προσευχούλα)

- «Σήμερα παιδιά είναι μια διαφορετική Πέμπτη. Τη λέμε Τσικνοπέμπτη και είναι γιορτή»

- «Αλήθεια το λες κυρία? Θα μπορούμε να φάμε πολλές τσίχλες???»

- «Όχι Γ…. μου, δεν είπα Τσιχλοπέμπτη…Τσικνοπέμπτη είπα πως είναι»!

- «Α….:-(«

Τα συναισθήματα είναι το πιο ευαίσθητο και σπουδαίο κεφάλαιο για τη ζωή μας. Ξεκινά να μας απασχολεί από την πρώτη στιγμή που αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και διαρκεί για πάντα. Ο τρόπος που τα διαχειριζόμαστε, αναγνωρίζουμε, αποδεχόμαστε, καθορίζει τη στάση και τη συμπεριφορά μας απέναντι σε καταστάσεις και άλλους ανθρώπους μα προπάντων επιδρά στην αυτοαντίληψη και αποδοχή της προσωπικότητάς μας.  Ως ενήλικες τα γνωρίζουμε αυτά σε γενικές γραμμές και έχουμε βιώσει τις συνέπειες των συναισθημάτων μας. Το αν έχουμε καταφέρει να τα αναγνωρίζουμε σωστά και να τα ελέγχουμε όμως είναι ένα άλλο θέμα..  Όπως επίσης και η ικανότητά μας να είμαστε ευαίσθητοι στα συναισθήματα των άλλων ανθρώπων (ενσυναίσθηση) και να νοιαζόμαστε γι`αυτά.  Ο όρος που περιγράφει καλύτερα αυτές τις ικανότητες είναι ο όρος «συναισθηματική νοημοσύνη».  Έτσι μπορεί να είμαστε συναισθηματικά νοήμονες ή ακόμα και πτωχά εγωιστικά όντα, ανάλογα με το πόσο αναπτύξαμε τη συναισθηματική νοημόσυνη μας.

Τα νήπια βρίσκονται νοητικά στη φάση του εγωκεντρισμού. Δεν είναι εύκολο για εκείνα να μπουν στη διαδικασία του «μοιράσματος», να γίνουν μέλη μιας τάξης, να περιμένουν τη σειρά τους για να μιλήσουν ή να παίξουν με κάποιο παιχνίδι που τους κέντρισε το ενδιαφέρον.  Δεν αδιαφορούν για τους άλλους απλά δεν μπορούν ακόμα να βάλουν τον εαυτό τους στη θέση ενός άλλου. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τους καυγάδες και τα συναισθήματα ματαίωσης που τους προκαλούν. Συχνά έχουν συναισθήματα τα οποία δεν γνωρίζουν τον  τρόπο να εκφράσουν ή να περιορίσουν.

Η συναισθηματική αγωγή δεν αφορά μόνο το νηπιαγωγείο αλλά και την οικογένεια. Προϋποθέτει ειλικρινείς και καλοπροαίρετες συζητήσεις για την επίλυση των προβλημάτων, την δημιουργία κλίματος ασφάλειας και εμπιστοσύνης και την ανευ όρων αγάπη και αποδοχή από μέρους των γονιών προς το παιδί. Φυσικά η σωματική τιμωρία αποκλείεται.

Όταν η συναισθηματική αγωγή είναι κανόνας τόσο στο σπίτι όσο και στο σχολείο, τα παιδιά ωριμάζουν συναισθηματικά και αναπτύσσουν παράλληλα την κριτική τους σκέψη και τη νοημοσύνη τους. Η συνεργασία είναι το κλειδί. Όχι άλλα να κάνουμε στο σχολείο και άλλα να ζουν τα παιδιά στο σπίτι…..

Στη δική μας τάξη λοιπόν, εντάξαμε από νωρίς τα «Συναισθήματα» στο καθημερινό μας πρόγραμμα.  Έτσι κάθε πρωί, εκτός από τις ρουτίνες του παρουσιολόγιου, του ημερολογίου και του καιρού, ρυθμίζουμε και το «Ρολόι των συναισθημάτων» μας. Κάθε παιδάκι με τη σειρά τοποθετεί το δείκτη του ρολογιού στην εικόνα που αντιπροσωπεύει το συναίσθημα που νιώθει. Στη συνέχεια αναφέρει τους λόγους για τους οποίους το επέλεξε. Με ενθουσίασε η ανταπόκριση των παιδιών και η εξέλιξη τους αυτούς τους δυο μήνες που το δουλεύουμε. Αυτό που πραγματικά με συγκλόνισε ήταν η τάση των πιο επιθετικών παιδιών να τοποθετούν κάθε μέρα το δείκτη στο «Φόβο» και ο χειμαρρώδης κατάλογος που ακολουθούσε όταν τα ρωτούσα «Τί σε φοβίζει?»..

Τα παιδιά έπαιζαν με το ρολόι και στην ώρα του ελεύθερου παιχνιδιού ρωτώντας το ένα το άλλο «Πώς νιώθεις τώρα?» και αντέγραφαν κάποιες λέξεις από αυτό στις ζωγραφιές τους. Έτσι όταν τα ρώτησαν αν θα ήθελαν να φτιάξουμε ένα τέτοιο ρολόι για το  καθένα ξεχωριστά, ενθουσιάστηκαν.

Τις επόμενες ημέρες συνεχίσαμε με σχετικές δραστηριότητες.  Ταξινομήσαμε φωτογραφίες ανθρώπων με βάση το συναίσθημα που υποδήλωνε η έκφρασή τους και φτιάξαμε το ταμπλό των όμορφων και άσχημων συναισθημάτων. Διασκεδάσαμε με θεατρικό παιχνίδι λέγοντας το όνομά μας με τρόπο χαρούμενο, λυπημένο, ντροπαλό, φοβισμένο κ.α Μάθαμε τις 3 μαγικές λέξεις που μας βοηθούν να αισθανόμαστε όμορφα : Ευχαριστώ, Συγνώμη, Σ`αγαπώ.  Τα αποτελέσματα είναι εμφανή. Χαμογελάμε περισσότερο, λέμε συχνά ο ένας στον άλλο τις μαγικές λέξεις, βοηθάμε εθελοντικά τους φίλους μας στο μάζεμα της τάξης έστω κι αν δεν παίξαμε με τα συγκεκριμένα παιχνίδια, εμπλουτίσαμε το λεξιλόγιό μας με ρήματα που δηλώνουν συναισθήματα. Οι δραστηριότητες θα συνεχίζονται ως το τέλος της χρονιάς.

Με βοήθησε πάρα πολύ ένα καταπληκτικό βιβλίο, σκέτος θησαυρός.«Ο κήπος των συναισθημάτων» της Νίκης Κάντζου.Περιέχει πλήθος δραστηριοτήτων για την συναισθηματική αγωγή στο νηπιαγωγείο με τη μορφή θεματικών προσεγγίσεων.Σχετικά με τη συναισθηματική νοημοσύνη θεωρώ πάρα πολύ καλό βιβλίο το «Η συναισθηματική νοημοσύνη των παιδιών» του Gottman. Κατά τη γνώμη μου κάθε γονιός θα πρέπει να το διαβάσει. Το διάβασα πριν αρκετά χρονιά και με επηρέασε όσο ελάχιστα βιβλία.

Και μιας και τα παιδιά μας έχουν ξετρελαθεί με τον gummy bear, ας τον εκμεταλλευθούμε κι εμείς!!! Το πρότυπο του «καλού παιδιού» βρίσκεται πλέον σε περίοπτη θέση στην τάξη μας. χιχιχι!

Αγαπώ πολύ τα παρουσιολόγια-σπιτάκια γιατί αισθάνομαι πως δίνουν στα παιδιά την αίσθηση οτι το σχολείο είναι το δεύτερο σπίτι τους και όλη η τάξη μας, μια μεγάλη οικογένεια.

Κι έτσι από τα παραθυράκια ξεπροβάλλουν οι …Άρμπα, Ραουέν, Λαχά, Ολίβια, Μαρτίν, Γκαμπριέλα, Αλάα, Γκεράλντο, Τάρεκ, Πάολο,Εβισέντ… και τα άλλα παιδάκια με τα πιο κοινά ονόματα. Έχω παιδάκια από Τυνησία, Αβγανιστάν, Αλβανία, Μολδαβία και πολλές ακόμα χώρες.  Μάζευα τη σειρά «Κούκλες του Κόσμου» της Deagostini για να τις δείξω στα παιδιά και τελικά τις έχω ολοζώντανες μπροστά μου!!!

Καλά που έφερα μαζί μου τα παπιεροσύνεργα! Μπόλικες εφημερίδες, μπλέντερ, και κόλλα. Από προχθές ο απόγευμα που ήρθαν οι ανηψούλες μας, Ελένη και Ειρήνη, το μπαλκονάκι μετατράπηκε σε εργαστήρι. Ανακυκλώσιμα υλικά,  χρώματα και παιδικά χεράκια στήσαν χορό! Η καλύτερή μου!!…

Το φωτο-στόρυ τα λέει όλα :

Φάγαμε και λουκουμάδες αλλά ..οι καλλιτέχνες χρειάζονταν μπόλικη ενέργεια και δεν προλάβαμε να τους φωτογραφίσουμε πριν..εξαφανιστούν! χιχί!

«Θα φτιάξουμε κι άλλα ; » ρώτησαν τα κορίτσια αποχαιρετώντας μας, όταν πια είχε νυχτώσει για τα καλά.

«Μα φυσικά! Το ρωτάτε;»

Όπως καταλαβαίνετε..ακολουθεί σύντομα και η συνέχεια!

Μάιος πια..και οι προετοιμασίες για την καλοκαιρινή γιορτή στα σχολεία φουντώνουν..

Αυτό το τραγούδι αποχαιρετισμού των μικρών μας περσινών πτυχιούχων, με γεμίζει με συγκίνηση,πολλή αγάπη και νοσταλγία…
Σας έχω πάντα στην καρδιά μου.. Έναν – έναν ξεχωριστά!!!

«ΠΑΛΙΟ ΚΙ ΩΡΑΙΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ»

Παλιό κι ωραίο παρελθόν
που ζήσαμε μαζί,
θα`ναι γραμμένο πάντοτε,
βαθιά μες στη ψυχή.

Κι αν όλα χάσεις στη ζωή
και πλούτη κι αγαθά,
σου μένουν φίλοι αληθινοί
πιστοί παντοτινά.

Τα χέρια δώστε σταυρωτά
ετούτη τη στιγμή,
και τη φιλία αυτή παιδιά,
σφραγίστε στην ψυχή.

Όχι δεν χωριζόμαστε
για πάντοτε παιδιά,
μα θα ξαναβλεπόμαστε
αδέλφια μου συχνά.

Μου λείπετε ζιζανιάκια μου!
αχχ!!